Önümüzdeki beş sene boyunca ortalama yüzde 5.5 büyümesi beklenen Tunus, Kuzey Afrika’nın yeni gözdesi haline geldi. AB ile Ortaklık Anlaşması imzalayan ülke, dolaylı olarak AB pazarına girmek isteyen şirketlerin de ilgi odağı.

Sousse

Dinamik bir ekonomiye sahip olan Tunus, Dünya Ekonomik Forumu Küresel Rekabet Raporuna göre; Afrika ülkeleri rekabet sıralamasında birinci sırada yer alıyor. Bu yüzden son yıllarda yabancı yatırım açısından Tunus’a yoğun ilgi söz konusu. Türkiye’nin Tunus ile ticareti son iki yıldır hızla artıyor. 2006’da 475 milyon dolar olan ticaret hacmimiz bu yıl ilk yedi ayda 648 milyon dolara yükseldi.

Kuzey Afrika ile Akdeniz’in ortasında yer alan 10 milyon nüfuslu Tunus, istikrarlı büyümesiyle son dönemde adından sıkça söz ettiren ülkelerden biri. 2007 yılında yüzde 6.3 oranında gerçekleşen ekonomik büyümenin önümüzdeki beş yılda da ortalama yüzde 5.5 oranında gerçekleşmesi bekleniyor. Bu da Tunus’un gelecekte kendi bölgesinde çok daha iddialı bir konumda olacağını gösteriyor. Avrupa ile Arap dünyası arasında köprü konumunu üstlenen Tunus’ta resmi dil Arapça ama ticari hayatta Fransızca yaygın olarak kullanılıyor. Her ne kadar Tunus iç pazarı yeterli büyüklüğe ulaşmamış olsa da, Türk iş adamları için önemli fırsatlar söz konusu. Tunus’un İspanya, Fransa ve İtalya ile güçlü ekonomik ilişkileri bulunuyor. Bu ülkelerle olan ticaretini AB ile gerçekleştirdiği Ortaklık Anlaşması ile geliştiren Tunus’un ayrıca Kuzey Afrika’da Fas ve Libya gibi önemli ticari bağlantıları var. Dolayısıyla Tunus’a giren Türk şirketlerin dolaylı olarak bu pazarlara da iş yapması mümkün.

Ekonomi istikrarlı büyüyor Tunus, 1980'lerin sonundan itibaren serbest piyasa ekonomisi kurallarını uyguluyor. Tunus tarım, madencilik, enerji ve imalat sektörleriyle gelişen bir ekonomi olarak tanımlanabilir. Milli gelirin yüzde 12'sini tarım, yüzde 43'ünü hizmet, yüzde 33'ünü ise sanayi sektörü oluşturuyor. Özellikle zeytinyağında önemli bir tedarikçi. İspanya, İtalya ve Yunanistan gibi ülkelerin ardından en çok zeytinyağı üreten ülke. Üretiminin ise yüzde 75'ini ihraç ediyor. Tunus bölgede		Sidi Bou Said Limanı
istikrarlı bir büyümeye sahip. Başta Fransa olmak üzere tüm AB ülkeleri ile ticaret yapan Tunus ekonomisi son beş yılda ortalama yüzde 5.4'lük bir büyüme yaşadı. The Economist dergisinin tahminine göre, bu yıl büyüme yüzde 5.1, 2009'da yüzde 5.5, 2010'da ise yüzde 5.8 olarak gerçekleşecek.

Yabancıların ilgisi artıyor
Tunus’ta gerçekleştirilen yapısal reformlar işadamları için cazip bir yatırım ortamı sunuyor. Dünya Ekonomik Forumu Küresel Rekabet Raporuna göre, Tunus 131 ülke arasında 32. sırada yer alıyor. Afrika ülkeleri arasında ise rekabet sıralamasında birinci sırada bulunuyor. Bu durum, yabancı yatırımcının ülkeye ilgisini artırıyor. Resmi verilere göre, 1987’de yaklaşık 85 milyon dolar olan yabancı sermaye miktarı bir önceki yıla oranla yüzde 36 artarak 2007’de 1 milyar doları aştı. Sanayi ve hizmet alanında özel sektörün yüzde 56’lık payı var. Bunun da yüzde 12’si yabancı yatırımcılar tarafından sağlanıyor. 2 bin 800 yabancı firmanın faaliyet gösterdiği Tunus’taki Türk yatırımları ise 2007 sonunda 21 proje ile 60 milyon dolara ulaştı.

İthalatı 20 milyar dolar
Tunus’un ihracatı 2007’de yüzde 32 artarak 15,9 milyar dolar olarak gerçekleşti. İthalat ise yüzde 30 artış göstererek 20 milyar dolara ulaştı. Tunus’un ithalatında tüketim mallarının payı yüzde 30 civarında. Ülkenin hammadde ve yarı mamul ithalatı başta pamuk ve kumaş olmak üzere; tekstil hammaddeleri, endüstri alet ve makineleri, mineral yakıtlar, oto yan sanayi, hububat ve demir çelikten oluşuyor. Tarım ile birlikte Tunus’un en önemli ihraç kalemi ise tekstil; sektör, Tunus ihracatının yüzde 43’ünü gerçekleştiriyor.

Ticaretimiz büyüyor İki ülke arasındaki köklü geçmişe rağmen Türkiye-Tunus ekonomik ve ticari ilişkileri uzun bir süre beklenenin çok altında gerçekleşti. 2000'de 227 milyon dolar olan ticaret hacmimiz, 2006'da 475 milyon dolara çıktı. 2006'da imzalanan Serbest Ticaret Anlaşması'nın ardından ise iki ülke arasındaki ticarette hızlı bir büyüme yaşandı. Örneğin geçen sene Türkiye'nin Tunus'a ihracatı yüzde 63 artarak 530 milyon dolara çıktı. Bu sene ilk yedi ayda 2007'nin		Tunus’ta bir balıkçı limanı
aynı dönemine oranla ihracat yüzde 87 artmış durumda. Ocak-temmuz döneminde Tunus'a 441 milyon dolarlık ihracat gerçekleşti. Bu rakamla Tunus'un toplam ihracatımızdaki payı ise binde 5 oldu. Aynı dönemde Tunus'tan ithalatımız, 243 milyon dolar oldu. Bu rakam toplam ithalatımızda binde 2'ye denk geliyor. İki ülke arasında toplam 648 milyon dolarlık ticaret hacmi söz konusu.

Gıdada fırsat çok
Tunus’a ihraç edilen ürünlerin başında demir ve çelik geliyor. Ardından mineral yakıtlar, pamuk, elektrikli makine ve cihazlar ile sentetik suni devamsız lifler ve sebze en önemli ihraç ürünlerimiz olarak sıralanıyor. İthalatımızda ise başlıca kalemi yüzde 66 ile gübre ve fosfat ürünleri oluşturuyor. Yabancı bir ürünün Tunus pazarına girebilmesi için yerel bayiler ve distribütörler önemli rol oynuyor. Ülkeyi iyi tanıyan ve temasları olan bir distribütör Tunus pazarında başarılı olmanın altın anahtarı. Ayrıca tekstil, hazır giyim ve ayakkabı, mobilya, otomotiv yan sanayi, turizm, müteahhitlik ve balıkçılık iki ülke arasında gelişmeye açık sektörler olarak dikkat çekiyor. Öte yandan gıda sektöründe birçok Avrupalı şirket ambalajlama ve şişelemeyi Tunus’ta gerçekleştirerek üçüncü ülkelere çok daha düşük maliyetli ihracat gerçekleştiriyor.